Xử lí nước thải công ty cần lưu ý trước hết ở ba điểm: hiểu rõ đặc tính và lưu lượng nước thải, nắm chắc quy định pháp lý về xả thải, và chọn công nghệ cùng thiết bị phù hợp với điều kiện vận hành thực tế. Nếu bỏ qua một trong ba yếu tố này, hệ thống dễ quá tải, nước sau xử lí không đạt chuẩn và chi phí sửa chữa tăng cao. Dưới đây là các lưu ý cụ thể theo từng giai đoạn, từ khảo sát, thiết kế đến vận hành và bảo trì.
Xác định đúng loại nước thải và lưu lượng phát sinh
Bước đầu tiên là biết công ty đang thải ra loại nước gì và với lượng bao nhiêu. Nước thải sinh hoạt từ nhà vệ sinh, căng tin có thành phần khác hẳn nước thải sản xuất từ dây chuyền dệt nhuộm, xi mạ, chế biến thực phẩm hay in ấn. Mỗi loại cần cách xử lí riêng, không thể áp một mô hình chung cho mọi nhà máy.
Khi khảo sát, doanh nghiệp nên lưu ý các nội dung sau:
- Lưu lượng trung bình và lưu lượng giờ cao điểm trong ngày, kể cả thời điểm vệ sinh máy móc hoặc xả bồn định kỳ.
- Các chỉ tiêu ô nhiễm chính như BOD, COD, chất rắn lơ lửng, dầu mỡ, kim loại nặng, độ màu, pH.
- Khả năng mở rộng sản xuất trong vài năm tới để dự phòng công suất.
- Nguồn nước thải nào có thể tách dòng, ví dụ nước mưa và nước thải cần tách riêng để giảm tải cho hệ thống.
Lấy mẫu phân tích tại phòng thí nghiệm là cách đáng tin cậy hơn ước tính theo cảm quan. Số liệu đầu vào chính xác giúp thiết kế đúng công suất, tránh tình trạng hệ thống quá nhỏ gây tràn hoặc quá lớn gây lãng phí đầu tư.
Nắm rõ yêu cầu pháp lý về xả thải
Mọi hệ thống xử lí nước thải đều phải hướng tới mục tiêu nước đầu ra đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành. Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh phải có giấy phép môi trường hoặc đăng ký môi trường tùy theo quy mô và loại hình. Doanh nghiệp nên tra cứu kỹ hoặc tham khảo ý kiến đơn vị tư vấn để xác định mình thuộc nhóm nào.
Một số điểm thường bị bỏ sót:
- Xác định nguồn tiếp nhận nước thải là hệ thống thoát nước chung, khu công nghiệp hay sông, kênh rạch, vì mỗi nơi có yêu cầu chất lượng đầu ra khác nhau.
- Nếu nằm trong khu công nghiệp, cần kiểm tra tiêu chuẩn đấu nối của khu trước khi thiết kế.
- Thực hiện quan trắc định kỳ và lưu hồ sơ theo quy định.
- Ghi chép nhật ký vận hành để có căn cứ khi cơ quan chức năng kiểm tra.
Vi phạm quy định xả thải có thể dẫn đến xử phạt hành chính, buộc khắc phục hoặc tạm dừng hoạt động. Vì vậy, yếu tố pháp lý nên được tính từ giai đoạn thiết kế chứ không phải sau khi hệ thống đã xây xong.
Lựa chọn công nghệ xử lí nước thải công ty phù hợp
Không có công nghệ nào tốt cho mọi trường hợp; công nghệ phù hợp là công nghệ xử lí được đúng loại ô nhiễm của công ty với chi phí vận hành chấp nhận được. Việc lựa chọn cần dựa trên kết quả phân tích nước thải, diện tích mặt bằng, ngân sách và trình độ nhân sự vận hành.
Phương pháp sinh học
Phù hợp với nước thải có nhiều chất hữu cơ dễ phân hủy như nước thải sinh hoạt, chế biến thực phẩm. Các mô hình phổ biến gồm bể hiếu khí, bể thiếu khí, công nghệ màng sinh học hoặc giá thể vi sinh. Điểm cần lưu ý là vi sinh vật nhạy cảm với pH, nhiệt độ và hóa chất độc, nên phải kiểm soát đầu vào ổn định.
Phương pháp hóa lý
Thường dùng cho nước thải chứa kim loại nặng, độ màu cao, dầu mỡ hoặc chất khó phân hủy sinh học. Quá trình keo tụ, tạo bông, lắng, tuyển nổi giúp loại bỏ phần lớn chất rắn và một số chất ô nhiễm. Doanh nghiệp cần tính đến chi phí hóa chất và việc xử lí bùn phát sinh.
Kết hợp nhiều phương pháp
Với nước thải sản xuất phức tạp, mô hình kết hợp hóa lý và sinh học thường cho hiệu quả ổn định hơn. Tuy nhiên, không nên chọn hệ thống quá phức tạp nếu công ty không có nhân sự đủ năng lực vận hành, vì công nghệ hiện đại nhưng vận hành sai vẫn cho kết quả kém.
Chú trọng thiết bị và cách vận hành hệ thống
Thiết bị là phần quyết định độ bền và sự ổn định của hệ thống. Máy bơm nước thải, máy thổi khí, máy khuấy, bơm định lượng hóa chất và tủ điện điều khiển cần được chọn đúng công suất, đúng vật liệu chịu ăn mòn với loại nước thải cụ thể.
Khi lựa chọn và lắp đặt thiết bị, nên chú ý:
- Bơm nước thải cần phù hợp với lượng rác, cặn trong nước để hạn chế nghẹt cánh.
- Nên bố trí bơm dự phòng cho các vị trí quan trọng như bể điều hòa, bể gom.
- Máy thổi khí phải đủ lưu lượng cấp oxy cho vi sinh, đặt ở vị trí thông thoáng để giảm nhiệt.
- Đường ống, van và đầu phân phối khí cần dễ tiếp cận để kiểm tra, vệ sinh.
Về vận hành, công ty nên có quy trình bằng văn bản và người phụ trách được hướng dẫn cụ thể. Các thông số như pH, oxy hòa tan, lượng bùn, mực nước trong bể cần được theo dõi hằng ngày. Một thay đổi nhỏ trong sản xuất, chẳng hạn đổi loại hóa chất tẩy rửa, cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả xử lí sinh học.
Bảo trì định kỳ và xử lí sự cố kịp thời
Hệ thống chỉ chạy ổn định lâu dài khi được bảo trì theo kế hoạch, không đợi hỏng mới sửa. Bảo trì định kỳ giúp phát hiện sớm hiện tượng bơm rung, kêu bất thường, máy thổi khí nóng hoặc đĩa phân phối khí bị bít tắc.
Một kế hoạch bảo trì cơ bản có thể gồm các bước:
- Kiểm tra hằng ngày: tình trạng hoạt động của bơm, máy thổi khí, màu và mùi nước ở từng bể.
- Kiểm tra hằng tuần: vệ sinh song chắn rác, kiểm tra phao báo mực nước, bơm định lượng.
- Kiểm tra hằng tháng: đo dòng điện động cơ, kiểm tra dầu bôi trơn, dây curoa, siết lại các mối nối.
- Định kỳ theo khuyến cáo nhà sản xuất: bảo dưỡng tổng thể, thay phớt, bạc đạn, hút bùn dư.
Khi xảy ra sự cố như nước đầu ra đục, có bọt nhiều, bùn nổi hoặc bơm ngừng chạy, cần xác định nguyên nhân thay vì chỉ xử lí phần ngọn. Trường hợp thiết bị hư hỏng nặng hoặc cần thay thế, nên liên hệ đơn vị kỹ thuật có chuyên môn để tránh sửa tạm gây hỏng lan sang bộ phận khác.
Chọn đơn vị đồng hành thi công và bảo trì
Một đơn vị đồng hành phù hợp sẽ giúp công ty tiết kiệm thời gian từ khâu khảo sát, lắp đặt đến bảo trì sau này. Doanh nghiệp nên ưu tiên đơn vị khảo sát thực tế, giải thích rõ phương án, có khả năng cung cấp thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật khi cần. Không nên chọn phương án chỉ dựa trên giá thấp mà bỏ qua chất lượng thiết bị và dịch vụ hậu mãi.
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT KINH DOANH VIỆT ANH hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ xử lí nước thải bảo vệ môi trường, cung cấp thiết bị nước, dịch vụ sửa chữa, bảo trì, lắp đặt, cùng chuyên môn về thiết bị công nghiệp và kỹ thuật máy bơm. Nếu công ty bạn đang cần tư vấn hệ thống mới hoặc kiểm tra, bảo trì hệ thống hiện có, vui lòng liên hệ Hotline: 0989618535, Email: ctyvietanhapd@gmail.com hoặc đến trực tiếp địa chỉ 442/119/31/42B Quốc Lộ 1, Khu phố 3, Phường An Phú Đông, TP Hồ Chí Minh để được trao đổi cụ thể.
