Xử lí nước thải công ty thường gồm các bước chính: khảo sát nguồn thải, tiền xử lý (tách rác, tách dầu mỡ, điều hòa), xử lý sinh học hoặc hóa lý, lắng và xử lý bùn, khử trùng rồi xả thải hoặc tái sử dụng. Tùy loại hình sản xuất, văn phòng hay nhà máy, số bước và công nghệ có thể thay đổi, nhưng trình tự này là khung cơ bản. Dưới đây là cách từng bước diễn ra và những điểm doanh nghiệp cần lưu ý.
Vì sao công ty cần một quy trình xử lí nước thải rõ ràng
Nước thải từ công ty có thể chứa chất hữu cơ, dầu mỡ, chất rắn lơ lửng, hóa chất hoặc vi sinh gây bệnh. Nếu xả trực tiếp ra môi trường, doanh nghiệp dễ gặp rủi ro về pháp lý, ảnh hưởng cộng đồng xung quanh và uy tín thương hiệu.
Một quy trình rõ ràng giúp kiểm soát chất lượng nước đầu ra, dễ vận hành và dễ kiểm tra khi có đoàn thanh tra. Ngoài ra, khi biết rõ từng công đoạn, doanh nghiệp chủ động hơn trong việc bảo trì thiết bị và dự trù chi phí.
Bước chuẩn bị: khảo sát và phân tích nguồn nước thải
Trước khi lắp đặt bất kỳ thiết bị nào, cần xác định lưu lượng, thành phần và đặc tính nước thải. Đây là cơ sở để chọn công nghệ và kích thước công trình phù hợp, tránh đầu tư thừa hoặc thiếu.
Những thông tin cần thu thập
- Lưu lượng nước thải trung bình và lúc cao điểm trong ngày.
- Nguồn phát sinh: sinh hoạt, nhà ăn, dây chuyền sản xuất, khu vệ sinh thiết bị.
- Các chỉ tiêu ô nhiễm chính như BOD, COD, chất rắn lơ lửng, dầu mỡ, nitơ, phốt pho, kim loại nặng.
- Quy chuẩn xả thải áp dụng tại địa phương và nơi tiếp nhận nước sau xử lý.
Lưu ý không nên chỉ lấy một mẫu nước rồi thiết kế. Nước thải công nghiệp thường biến động theo ca, theo mùa vụ sản xuất, nên cần lấy mẫu ở nhiều thời điểm.
Các bước xử lí nước thải công ty theo trình tự
Sau khảo sát, hệ thống được thiết kế theo chuỗi công đoạn nối tiếp nhau. Mỗi công đoạn loại bỏ một nhóm chất ô nhiễm nhất định, công đoạn trước tạo điều kiện cho công đoạn sau hoạt động hiệu quả.
Bước 1: Thu gom và tách rác
Nước thải được dẫn qua hệ thống đường ống về song chắn rác hoặc lưới lọc. Công đoạn này giữ lại túi nilon, vải vụn, thức ăn thừa và các vật thể lớn có thể làm tắc bơm, hỏng thiết bị phía sau.
Bước 2: Tách dầu mỡ và lắng cát
Với công ty có nhà ăn, xưởng cơ khí hoặc chế biến thực phẩm, bể tách dầu mỡ là cần thiết. Dầu mỡ nổi lên được vớt bỏ, cát và cặn nặng lắng xuống đáy để định kỳ hút ra.
Bước 3: Điều hòa lưu lượng và nồng độ
Bể điều hòa giúp ổn định lượng nước và nồng độ ô nhiễm trước khi vào khâu xử lý chính. Thường có máy thổi khí hoặc máy khuấy để tránh lắng cặn và giảm mùi. Đây cũng là nơi đặt bơm chìm để đưa nước sang các bể tiếp theo.
Bước 4: Xử lý hóa lý (nếu cần)
Khi nước thải chứa nhiều chất rắn lơ lửng, màu, kim loại hoặc pH bất thường, doanh nghiệp có thể bổ sung keo tụ, tạo bông và trung hòa. Hóa chất được châm định lượng để kết dính các hạt nhỏ thành bông cặn dễ lắng.
Bước 5: Xử lý sinh học
Đây là công đoạn chính để loại bỏ chất hữu cơ, nitơ và phốt pho. Các công nghệ thường gặp gồm bể thiếu khí, bể hiếu khí bùn hoạt tính, công nghệ màng MBR hoặc giá thể vi sinh di động. Vi sinh vật phân hủy chất hữu cơ nhờ oxy được cung cấp từ máy thổi khí và đĩa phân phối khí.
Bước 6: Lắng và xử lý bùn
Nước sau bể sinh học chuyển sang bể lắng để tách bông bùn. Một phần bùn được bơm tuần hoàn về bể sinh học, phần dư đưa về bể chứa bùn để nén, ép và xử lý theo quy định chất thải.
Bước 7: Khử trùng và xả thải
Nước trong được khử trùng bằng hóa chất hoặc tia UV để tiêu diệt vi khuẩn còn sót lại. Sau đó nước được xả ra nguồn tiếp nhận hoặc lọc thêm để tái sử dụng cho tưới cây, rửa sân nếu chất lượng cho phép.
Lựa chọn công nghệ phù hợp với từng loại công ty
Không có một sơ đồ chung cho mọi doanh nghiệp. Văn phòng hay tòa nhà chủ yếu phát sinh nước thải sinh hoạt, thường chỉ cần tiền xử lý, sinh học và khử trùng. Trong khi đó, nhà máy dệt nhuộm, xi mạ hay chế biến thực phẩm cần thêm công đoạn hóa lý hoặc xử lý chuyên biệt.
- Diện tích hạn chế: có thể cân nhắc module hợp khối hoặc công nghệ màng để tiết kiệm mặt bằng.
- Lưu lượng biến động lớn: cần bể điều hòa đủ dung tích và bơm có công suất dự phòng.
- Nước thải có độc tố: không nên đưa thẳng vào bể sinh học vì có thể làm chết vi sinh.
Trường hợp không nên tự ý cải tạo là khi hệ thống đã được cấp phép theo một công nghệ nhất định. Mọi thay đổi lớn nên có đánh giá kỹ thuật và tham khảo cơ quan quản lý.
Vận hành, bảo trì và những lỗi thường gặp
Hệ thống chỉ đạt hiệu quả khi được vận hành đều đặn và bảo trì đúng lịch. Nhiều sự cố xuất phát từ thiết bị như bơm, máy thổi khí, van, phao điện không được kiểm tra định kỳ.
- Kiểm tra hằng ngày: mức nước các bể, tiếng ồn bất thường của bơm và máy thổi khí, màu và mùi nước.
- Theo dõi định kỳ: pH, oxy hòa tan, lượng bùn trong bể sinh học.
- Bảo trì thiết bị: vệ sinh cánh bơm, thay dầu, kiểm tra phớt, làm sạch đĩa phân phối khí.
- Ghi nhật ký vận hành để phát hiện sớm xu hướng bất thường.
Lỗi thường gặp gồm bùn nổi, nước đầu ra đục, mùi hôi kéo dài hoặc bơm ngừng chạy do tắc rác. Khi gặp tình trạng này, nên kiểm tra lại khâu tách rác, lượng khí cấp và tình trạng vi sinh trước khi thay đổi hóa chất.
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT KINH DOANH VIỆT ANH cung cấp dịch vụ xử lí nước thải bảo vệ môi trường, thiết bị nước, sửa chữa, bảo trì, lắp đặt cùng chuyên ngành thiết bị công nghiệp và kỹ thuật máy bơm. Nếu doanh nghiệp cần khảo sát hệ thống hoặc khắc phục sự cố, vui lòng liên hệ Hotline: 0989618535, Email: ctyvietanhapd@gmail.com, hoặc đến địa chỉ 442/119/31/42B Quốc Lộ 1, Khu phố 3, Phường An Phú Đông, TP Hồ Chí Minh để được tư vấn.
